آنچه لازم است در مورد سیاهچاله‌ها بدانیم

سیاهچاله‌ها اجرامی فضایی هستند که نیروی گرانش آن‌ها چنان بالاست که حتی نور را نیز به سوی خود جذب می‌کنند. این نیروی گرانشی عظیم، حاصل جرم فوق‌العاده بالاییست که در فضایی کوچک متراکم شده است. این اتفاق، اغلب هنگام مرگ ستاره‌ها می‌افتد.

از آنجا که سیاهچاله‌ها اجازه‌ی خروجی هیچ نوری را نمی‌دهند، از بیرون دیده نمی‌شوند. در واقع سیاهچاله‌ها به معنای واقعی کلمه نامرئی هستند و تلسکوپ‌های فضایی به کمک ابزارهایی ویژه می‌توانند مکان آن‌ها را شناسایی نمایند. این ابزارهای ویژه در واقع متوجه رفتار متفاوت ستاره‌هایی می‌شوند که خیلی نزدیک به سیاهچاله‌ها قرار دارند.

سیاهچاله‌ها کراتی آسمانی هستند با نیروی گرانشی بسیار بالا
سیاهچاله‌ها کراتی آسمانی هستند با نیروی گرانشی بسیار بالا

اندازه‌ی یک سیاهچاله چقدر است؟

سیاهچاله‌ها می‌توانند بزرگ یا کوچک باشند. دانشمندان بر این باورند که کوچک‌ترین سیاهچاله‌ها می‌توانند به اندازه‌ی تنها یک اتم باشند. این سیاهچاله‌ها علی‌رغم حجم کوچکشان، جرمی به اندازه‌ی یک کوهستان بزرگ را در خود فشرده کرده‌اند. جرم هر جسم، نمایان‌گر مقدار ماده، یا «چیزی» است که در آن جسم وجود دارد.

نوع دیگری از سیاهچاله‌ها، «ستاره‌وار» (stellar) خوانده می‌شوند. جرم آن‌ها می‌تواند تا حدود بیست برابر جرم خورشید باشد. در کهکشان راه شیری که زمین نیز در آن قرار دارد، تعداد بسیار بسیار زیادی از این سیاهچاله‌های ستاره‌وار وجود دارد.

کهکشان چیست

بزرگ‌ترین سیاهچاله‌ها، «کلان‌جرم» (Supermassive) نامیده می‌شوند و می‌توانند بیشتر از یک میلیون خورشید جرم داشته باشند. امروزه برای دانشمندان ثابت شده که یک سیاهچاله‌ی کلان‌جرم، در مرکز هر کهکشان وجود دارد. سیاهچاله‌ی کلان‌جرمی که در مرکز کهکشان راه شیری قرار دارد، ساگیتاریوس آ نام دارد و جرم آن معادل چهار میلیون برابر جرم خورشید است و می‌تواند در توپ بزرگی که تنها چند میلیون زمین را در خود جای داده، قرار بگیرد.

دویست تا چهارصد میلیارد ستاره‌ی کهکشان راه شیری، با دنیاهای اطرافشان، به دور یک سیاهچاله می‌چرخند.
دویست تا چهارصد میلیارد ستاره‌ی کهکشان راه شیری، با دنیاهای اطرافشان، به دور یک سیاهچاله می‌چرخند.

سیاهچاله‌ها چگونه به وجود می‌آیند؟

دانشمندان معتقدند که کوچک‌ترین سیاهچاله‌ها، در همان ابتدای پیدایش جهان شکل گرفته‌اند.

سیاهچاله‌های ستاره‌وار، هنگامی به وجود می‌آیند که هسته‌ی یک ستاره در خود فرو می‌ریزد. این اتفاق، با یک ابرنواختر (سوپرنوا) همراه است. ابرنواختر، ستاره‌ای در حال انفجار است که بخشی از جرم خود را به فضا می‌پاشد.

دانشمندان معتقدند سیاهچاله‌های کلان‌جرم، هم‌زمان با کهکشانی که در آن قرار دارند به وجود آمده‌اند.

حال که سیاهچاله‌ها «سیاه» هستند، دانشمندان چطور مکانشان را تشخیص می‌دهند؟

یک سیاهچاله قابل رؤیت نیست زیرا نیروی گرانش آن چنان قدرتمند است که تمام نورها را به مرکز خود جذب می‌نماید. با این حال دانشمندان می‌توانند تشخیص دهند که این گرانش عظیم چطور بر ستاره‌ها و توده‌های گازی اطراف سیاهچاله تأثیر می‌گذارد و بدین ترتیب مطالعه‌ی مدار و نحوه‌ی حرکت ستاره‌های اطراف یک سیاهچاله، وجود آن سیاهچاله را آشکار می‌سازد.

وقتی یک سیاهچاله و یک ستاره به هم نزدیک می‌شوند، نوری با انرژی بالا تولید می‌شوند. اینچنین نوری با چشمان بشری قابل رؤیت نیست و دانشمندان به کمک ماهواره‌ها و تلسکوپ‌های فضایی آن‌ها را شناسایی می‌کنند.

آیا ممکن است که یک سیاهچاله زمین را نابود سازد؟

سیاهچاله‌ها در فضا این طرف و آن طرف نمی‌روند تا ستاره‌ها و سیاره‌ها و ماه‌ها را شکار کنند و ببلعند.

زمین در کام هیچ سیاهچاله‌ای نمی‌افتد، چرا که هیچ سیاهچاله‌ای آن قدر به منظومه‌ی شمسی نزدیک نیست که خطری برای سیاره‌ی ما ایجاد کند.

حتی اگر سیاهچاله‌ای با جرمی به اندازه‌ی خورشید، جای خورشید را بگیرد، زمین در آن سقوط نمی‌کند، زیرا سیاهچاله‌ی فرضی ما، نیروی گرانشی برابر با خورشید خواهد داشت و زمین و سایر سیاره‌ها، با همان سبکی که به دور خورشید می‌گردند، به دور آن سیاهچاله نیز خواهند چرخید.

خوشبختانه خطر هیچ سیاهچاله‌ای زمین را تهدید نمی‌کند
خوشبختانه خطر هیچ سیاهچاله‌ای زمین را تهدید نمی‌کند

البته خورشید هم هیچ گاه به یک سیاهچاله تبدیل نمی‌شود. خورشید ما به اندازه‌ی کافی بزگ نیست که بتواند یک سیاهچاله بسازد.

ناسا چطور سیاهچاله‌ها را مطالعه می‌کند؟

ناسا به کمک ماهواره‌ها و تلسکوپ‌های فضایی خود سیاهچاله‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد. این فضاپیماها دانشمندان را در حل معماهایی که در مورد جهان هستی وجود دارد، یاری می‌دهند.

کهکشان آنلاین این مطلب را از سایت ناسا ترجمه کرده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *