آیا سیاره مشتری می‌توانسته یا می‌تواند یک ستاره شود؟

سیاره مشتری را گاهی با عنوان «ستاره‌ی ناموفق» یاد می‌کنند. اما آیا مشتری می‌توانسته یا می‌تواند یک ستاره باشد؟

آیا سیاره مشتری می‌تواند یک ستاره شود
آیا سیاره مشتری می‌تواند یک ستاره شود

همه می‌دانند که مشتری، بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسی است. برای درک بهتر این بزرگی، خوب است بدانیم که جرم مشتری، ۳۱۸ برابر جرم زمین است. در واقع مشتری جرمی معادل دو و نیم برابر جمع همه‌ی اجرام داخل منظومه‌ی شمسی (به غیر از خود خورشید) دارد.

مشتری ـ بزرگ‌ترین یار خورشید

نکته‌ی جالب آن است که اگر مشتری جرمی بیشتر از این می‌داشت، اندازه‌اش کوچک‌تر می‌شد. دلیلش آن است که جرم بیشتر منجر به نیروی گرانشی بیشتر می‌شد و گرانش بیشتر بخشی از حجم گازی سیاره را به درون می‌کشید و به این ترتیب، اندازه‌ی آن را کاهش می‌داد. البته ستاره‌شناسان تخمین می‌زنند که مشتری می‌توانست چهار برابر بیش از جرم فعلی خود را داشته باشد و همین حجم فعلی خود را حفظ کند.

سیاره مشتری
مقایسه اندازه‌ی زمین و سیاره مشتری

در کنار همه‌ی این واقعیت‌ها، مشتری آن قدر بزرگ هست که برخی ستاره‌شناسان از تعبیر «ستاره‌ی شکست‌خورده» در مورد آن استفاده می‌کنند.

اما آیا به‌راستی مشتری می‌تواند یا می‌توانسته یک ستاره باشد؟

این درست است که مشتری نیز همچون ستاره‌ها سرشار از هیدروژن و هلیوم است، اما جرم بسیار زیادش هنوز هم برای به کار انداختن چرخه‌ی همجوشی هسته‌ای کافی نیست. ستاره‌ها از طریق همجوشی هسته‌ای در هسته‌ی خود اتم‌های هیدروژن را در فشار و حرارت بسیار زیاد به هلیوم تبدیل می‌کنند و نور و حرارت آزاد می‌نمایند. فشار و حرارت لازم برای این کار را نیز از نیروی گرانشی بسیار بالایشان، که به نوبه‌ی خود مدیون جرم زیادشان است، تأمین می‌نمایند.

مقایسه اندازه خورشید با چند سیاره‌ی منظومه شمسی
مقایسه اندازه خورشید با چند سیاره‌ی منظومه شمسی

برای آن که مشتری بتواند به چنان جاذبه‌ای دست یابد که قادر به ایجاد و حفظ چرخه‌ی همجوشی هسته‌ای شود، باید لااقل هفتاد برابر جرم کنونی را داشته باشد. اگر بتوانید چند هزار مشتری را فراهم کنید و آن‌ها را به هم بکوبید، احتمال دارد که بتوانید ستاره‌ی جدیدی بسازید. ولی تا آن زمان، مشتری یک سیاره‌ی غول‌آسای گازی می‌ماند و نباید امیدی به ستاره شدن داشته باشد.

کهکشان آنلاین برای نگارش این مطلب، از یونیورس تودی کمک گرفته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *