خداحافظی با فیله، مسافر دنباله‌دار

مرکز هوافضای آلمان (DLR)، روز جمعه ۲۳ بهمن ماه ۹۴ اعلام کرد که دست از تلاش برای برقراری ارتباط با روبات کاوش‌گر فیله برخواهد داشت، هرچند که کاوش‌گر مادر آن، روزتا، همچنان فعال است و به‌خوبی در مدار دنباله‌دار ۶۷پی می‌چرخد.

تصویرسازی خیالی از فیله در حال نزدیک شدن به دنباله‌دار
تصویرسازی خیالی از فیله در حال نزدیک شدن به دنباله‌دار

کاوش‌گر رزتا، در دوم مارس ۲۰۰۴ (۱۲ اسفند ۱۳۸۲) با هدف کاوش دنباله‌دار ۶۷پی، به سوی مدار مشتری پرتاب شد و ده سال و پنج ماه و چهار روز بعد، در ۶ آگوست ۲۰۱۴ (۱۵ مرداد ۱۳۹۳)، به عنوان اولین کاوش‌گری که در مدار یک دنباله‌دار قرار می‌گیرد، به دنباله‌دار ۶۷پی پیوست. سه وماه و شش روز بعد از آن، در در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۴ (۲۱ آبان ۱۳۹۳)، روبات کاوش‌گر فیله که تا آن زمان همراه روزتا بود، از سیاره‌ی مادر خود جدا شد تا برای نخستین بار روی یک دنباله‌دار فرود بیاید، اما به جای این کار تقریباً سقوط کرد و بر اثر ضربه ده متر به هوا بلند شد و دوباره روی سطح دنباله‌دار مرغابی‌شکل افتاد و طوری قرار گرفت که نور خورشید به آن نمی‌رسید و خیلی زود ذخیره‌ی انرژی‌اش به پایان رسید و ساکت شد.

با کمال شگفتی، حدود هفت ماه بعد و با تغییر مکان دنباله‌دار ۶۷پی، نور حیات‌بخش آفتاب بار دیگر فیله را بیدار کرد و برای مدتی به ارسال اطلاعات پرداخت، ولی این زمان دیری نپایید و فیله دوباره ساکت شد و تلاش‌ها برای برقراری ارتباط مجدد بی‌نتیجه ماند.

۶۷پی مرغابی‌شکل، همانی است که ستاره‌شناسی را جذاب می‌کند
۶۷پی مرغابی‌شکل، همانی است که ستاره‌شناسی را جذاب می‌کند (+)

۶۷پی، اکنون ۳۵۰ میلیون کیلومتر با خورشید فاصله دارد و دمای هوای آن به حدود ۱۸۰- درجه‌ی سانتی‌گراد می‌رسد. اگرچه فیله خودش یخ نمی‌زند، اما احتمالا زیر گرد و غبار گرفتار شده و بدون وجود نور خورشید، بسیار بعید است که بتواند دوباره بیدار شود و احتمالاً در خواب سرد زمستانی خود برای همیشه ساکت خواهد ماند.

مارکوس بوئر از مرکز فضایی اروپا، در گفت‌وگویی ایمیلی گفت: «ما همچنان به مسیر سیگنال‌هایی که ممکن است از فیله دریافت داریم گوش می‌سپاریم تا اگر به هر دلیل دور از تصوری دوباره روشن شد، چیزی را از دست ندهیم، اما از تلاش برای برنامه‌ریزی مجدد و ارسال سیگنال به سوی آن دست می‌کشیم.»

از آنجا که روزتا همچنان فعال است، تا پایان مأموریت خود به کار ادامه خواهد داد و سپس در سپتامبر ۲۰۱۶ (شهریور ۱۳۹۵) روی سطح دنباله‌دار سقوط خواهد کرد.

اولین نقطه‌ی برخورد فیله با ۶۷پی
اولین نقطه‌ی برخورد فیله با ۶۷پی. عکس توسط روزتا از ۳۰ کیلومتری گرفته شده (+)

حدود شش سال بعد، وقتی دنباله‌دار ۶۷پی دوباره به خورشید نزدیک شود، بدن‌های بی‌جان روزتا و فیله را نیز با خود خواهد آورد.

دنباله‌دارها ـ ستاره‌هایی که ستاره نیستند
کهکشان آنلاین اصل خبر را از CS-Monitor نقل کرده و سوابق ماجرا را بدان افزوده است.