سی و یکمین کشف برتر تاریخ نجوم دنیا: ابرنواخترها

مجله‌ی All About Space، در شماره‌ی پنجاهم خود،‌ اقدام به انتشار فهرستی از پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم دنیا کرده که با همراهی و انتخاب خوانندگان این مجله صورت گرفته است.

پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم، به انتخاب خوانندگان مجله‌ی All About Space
پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم، به انتخاب خوانندگان مجله‌ی All About Space

 رتبه شماره ۳۱: ابرنواخترها ـ انفجار بزرگ‌ترین ستاره‌های جهان هستی

هنگامی که سوخت تنور هسته‌ای قلب یک ستاره رو به پایان می‌رود، آن‌ها که بیش از هشت برابر جرم خورشید را داشته باشند، با انفجاری سهمگین به حیات خود خاتمه می‌دهند.

طرح مفهومی انفجار ستاره‌ای
طرح مفهومی انفجار ستاره‌ای، اثر yunaayame

در این انفجار، که با عنوان ابرنواختر (سوپرنوا) نوع دوم شناخته می‌شود، مواد تشکیل‌دهندهٔ ستاره با سرعتی بسیار بالا به بیرون پرتاب می‌شوند و هسته‌ای متراکم را بر جای می‌گذارند که نهایتاً به یک سیاهچاله یا ستارهٔ نوترونی مبدل می‌شود.

اینفوگرافیک: تولد یک سیاهچاله

اما چرا این اتفاق می‌افتد؟

حجم کلی ستاره، با افول سوخت هیدروژنی آن افزایش می‌یابد و هسته، گرم‌تر از پیش می‌شود. این گرمای بیشتر سبب می‌شود هلیوم به جای هیدروژن به کار گرفته و سوزانده شود و کربن و اکسیژن بر جای ماند. واکنش‌های هسته‌ای، رفته‌رفته عناصر سنگین‌تری را تولید می‌کنند که هسته‌ی ستاره را به طور پیوسته سنگین‌تر و ناپایدارتر می‌نماید.

پایان واکنش‌های هسته‌ای، به معنای پایان فشارهای برون‌روی هسته‌ٔ ستاره است و در غیاب این فشارها، جاذبه‌ی زیاد هسته تمام مواد ستاره را به سوی خود جذب می‌کند و نهایتاً این هستهٔ فلزی بسیار سنگین، تحت فشار خود فرو می‌پاشد.

ابرنواختر یا سوپرنوا چیست

ابرنواخترها را از ۱۸۵ سال پیش از میلاد مسیح، می‌شناختیم. ستاره‌شناسان چینی در آن زمان ابرنواختری که امروزه با نام اس‌ان ۱۸۵ شناخته می‌شود را رصد کرده بودند. اما از سال ۱۹۴۶ و به دنبال تشریح فرآیند سنتز هسته‌ای توسط فرد هویل، آموختیم که زندگی کدام غول‌های قرمز به ابرنواختر ختم می‌شود و زندگی کدام‌هایشان نمی‌شود.

کهکشان آنلاین، متن این مطلب را با اندکی تصرف، از شماره پنجاهم مجله‌ی «همه‌چیز درباره‌ی فضا» ترجمه کرده است.