چهل و دومین کشف برتر تاریخ نجوم دنیا: بادهای خورشیدی

مجله‌ی All About Space، در شماره‌ی پنجاهم خود،‌ اقدام به انتشار فهرستی از پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم دنیا کرده که با همراهی و انتخاب خوانندگان این مجله صورت گرفته است.

پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم، به انتخاب خوانندگان مجله‌ی All About Space
پنجاه کشف برتر تاریخ نجوم، به انتخاب خوانندگان مجله‌ی All About Space

رتبه شماره ۴۲: بادهای خورشیدی

شعله‌های خورشیدی، که منشأ رهاسازی ناگهانی پرتوهای الکترومغناطیسی هستند، نخستین بار در سال ۱۸۵۹، توسط ستاره‌شناسانی به نام‌های ریچارد کارینگتون و ریچارد هادسون رصد شدند، اما این تنها رویداد بزرگی نیست که در نزدیکی خورشید حادث می‌شود.

خورشید ـ دوزخی حیات‌بخش

بررسی‌های ژئومغناطیسی انجام شده توسط کریستین بیرکلند (Kristian Birkeland) نشان دادند که شفق‌های قطبی پیوسته و بی‌وقفه در حال خودنمایی هستند. او در سال ۱۹۱۶ پیشنهاد کرد که پرتوهای خورشیدی را می‌بایست به دو دسته‌ی الکترون‌های منفی و یون‌های مثبت تقسیم کنند. این نظر او نقطه‌ی قوتی شد برای نظریه‌ی دیگری که اخترفیزیک‌دان انگلیسی، آرتور ادینگتون در سال ۱۹۱۰ مطرح کرده و در آن به جریانی از گازهایی اشاره کرده بود که به صورت پیوسته در تمام جهات، از خورشید به بیرون در حرکت هستند. نظریه‌ی او، که با عنوان «بادهای خورشیدی» معروف شد، سرانجام در سال ۱۹۵۹ به اثبات رسید.

بادهای خورشیدی، آن‌گونه که زمین را مورد تهاجم قرار می‌دهند
بادهای خورشیدی، آن‌گونه که زمین را مورد تهاجم قرار می‌دهند

هنگامی که روس‌ها برای نخستین بار این بادهای خورشیدی را رصد کردند و مقدار آن‌ها را اندازه گرفتند، متوجه ذرات باردار فراوانی شدند که در میان آن‌ها به بیرون ساتع می‌شدند.

امروزه ما می‌دانیم که این اتفاق بدان جهت رخ می‌دهد که تاج خورشید، یعنی آخرین لایه‌ی بیرونی اتمسفر این ستاره، گرمایی در حدود دو میلیون درجه‌ی سانتی‌گراد دارد که نیروی گرانش خورشید را تضعیف می‌نماید و ذرات باردار فرصت پیدا می‌کنند به بیرون از ستاره راه یابند.

هر جا شکافی در تاج خورشید وجود داشته باشد، سرعت بادهای خورشیدی بیشتر خواهد بود. این بادها چنان نیرومند هستند که اگر سپری مغناطیسی دورتادور سیاره‌ی زمین را فرا نگرفته بود و ذرات باردار را دفع نمی‌کرد، سیاره‌ی ما را به بیابانی سوزان و غیر قابل زندگی تبدیل می‌ساختند و حیات هرگز امکان پا گرفتن نداشت.

کهکشان آنلاین، متن این مطلب را از شماره پنجاهم مجله‌ی «همه‌چیز درباره‌ی فضا» ترجمه کرده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *