سیاره نهم، جایی در دوردست‌های منظومه شمسی

منظومه‌ی شمسی چند سیاره دارد؟

برای چندین و چند نسل در مدرسه‌ها به ما یاد می‌دادند که منظومه‌ی شمسی نه سیاره دارد. ولی این تعداد، در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵ جلالی)، به هشت عدد تقلیل پیدا کرد. در آن سال، اتحادیه‌ی جهانی ستاره‌شناسی (IAU)، عنوان سیاره را از پلوتو گرفت و آن را به دسته‌ی سیاره‌های کوتوله منتقل کرد. حالا بعد از نزدیک به ده سال، اگر حق با اخترشناسان مؤسسه‌ی تکنولوژی کالیفرنیا، کنستانتین باتیجین و مایک براون باشد، دوباره به عدد نه سیاره باز خواهیم گشت.

تصویرسازی هنری از آنچه می‌تواند سیاره نهم منظومه شمسی باشد
تصویرسازی هنری از آنچه می‌تواند سیاره نهم منظومه شمسی باشد

این دو نفر، در بیستم ژانویه امسال اعلام کردند که شواهدی از وجود یک سیاره‌ی نهم، در گوشه‌های سرد و تاریک منظومه‌ی شمسی یافته‌اند. آن‌ها تخمین می‌زنند که این جرم آسمانی ده برابر بزرگ‌تر از زمین باشد و در فاصله‌ای هفتصد برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید قرار گرفته و برای یک بار چرخش کامل در مدار خود، به ده هزار تا بیست هزار سال زمینی زمان نیاز داشته باشد.

محققان این سیاره‌ی احتمالی را از طریق محاسبات ریاضی و شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای یافته‌اند و تاکنون آن را مستقیماً رصد نکرده‌اند، اما همچنان بر این باورند که محاسباتشان جای شک و شبهه‌ای باقی نگذاشته است.

مسیر این اکتشاف، از سال ۲۰۱۴ آغاز شد. در آن زمان، چاد تروجیلو از رصدخانه‌ی جمینی و اسکات شپارد از مؤسسه‌ی علمی کارنگی متوجه این نکته شدند که نقطه‌ی حضیض سیزده جرم کمربند کویپر، همگی نزدیک به زاویه‌ی صفر درجه است. یعنی نزدیک‌ترین نقطه‌ی مداری همه‌ی آن‌ها به خورشید، همچون سایر سیاره‌ها، در همان کفه‌ی مداری زمین قرار گرفته است. باتیجین و براون دریافتند که شش تا از دورترین این اجرام، علاوه بر تشابه قبلی، دارای سی درجه شیب مداری هم هستند و این در حالی است که احتمال این که چنین چیزی تصادفاً روی داده باشد، در حدود ۰/۰۰۷ درصد است.

مایک براون در این باره می‌گوید:

این رویداد نمی‌توانست تصادفی باشد و ما را به این فکر انداخت که دست عامل دیگری برای برقراری این هماهنگی در کار است.

این دو نفر، شبیه‌سازی‌های نرم‌افزاری بسیاری را آزمودند تا این که موفق شدند مدار مورد نظرشان را بیابند و به این نتیجه برسند که تنها عامل محتمل آن است که پای سیاره‌ی جدید عظیم‌الجثه‌ای با ۱۸۰ درجه اختلاف فاز با سایر اجرام وجود در میان باشد که اکنون در سوی دیگر خورشید قرار گرفته است.

صفحه دهم از شماره ۴۴ مجله‌ی آسترونومی
صفحه دهم از شماره ۴۴ مجله‌ی آسترونومی

مایک براون و همکاران او برای یافتن این سیاره‌ی تازه شروع به کاوش آسمان کردند، ولی متأسفانه تا به حال تنها به تخمینی از محل مدار آن دست یافته‌اند و چیزی در مورد موقعیت واقعی سیاره در مسیر به‌شدت نامتقارنش نمی‌دانند. اگر «سیاره‌ی نهم» در مکانی نسبتاً نزدیک به خورشید قرار گرفته باشد، احتمال آن که در برآوردهای گذشته خود را نشان داده باشد وجود دارد ولی اگر در مکانی دورتر قرار داشته باشد، احتمالا به بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های زمین برای مشاهده‌ی درخشش ضعیف آن نیاز باشد.

کهکشان آنلاین این مطلب را از شماره ۴۴ مجله‌ی آسترونومی ترجمه کرده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *