کوتوله سفید با جوی از اکسیژن

گروهی از ستاره‌شناسان به سرپرستی دکتر کپلر دو سوزا اولیویه‌را از دانشگاه فدرال ریو دو ژانیروی برزیل، ستاره‌ای از نوع کوتوله سفید یافته‌اند که جوی سرشار از اکسیژن دارد. دانشمندان وجود چنین ستاره‌های کوتوله‌ی سفیدی را حدس می‌زدند، اما تاکنون یک نمونه‌ی واقعی از آن دیده نشده بود. این یافته‌ی تازه می‌تواند نظریه‌ی تکامل تک‌ستاره‌ای را به چالش بکشد و ارتباطی با ابرنواخترهایی که در دهه‌های پیش کشف شده بودند، برقرار سازد.

کوتوله‌ی سفید نامتعارفی که جوی سرشار از اکسیژن دارد
کوتوله سفید نامتعارفی که جوی سرشار از اکسیژن دارد

ابرنواختر، یا سوپرنوا، انفجاری است که به عمر پرجرم‌ترین ستاره‌های عالم خاتمه می‌دهد و در طی آن،‌ ستاره تمام مواد خود را یکباره به بیرون پرتاب می‌کند و درخشندگی حاصل از این انفجار، ممکن است از کل یک کهکشان بیشتر شود. ـ کهکشان آنلاین

ستاره‌های کوچک (آن‌ها که کمتر از یک دهم جرم خورشید ما را داشته باشند)، در اواخر عمر خود لایه‌های بیرونی خود را از دست می‌دهند و به کوتوله‌های سفید تبدیل می‌شوند که علی‌رغم برخورداری از جرمی بسیار بالا، حجمی در حد و اندازه‌ی زمین ما دارند. نیروی گرانشی عظیم ناشی از این تراکم بالا، عناصر سبک‌تر، مانند هیدروژن و هلیوم را در سطح شناور می‌سازد و عناصر سنگین‌تر را به پایین می‌کشاند.

دکتر کپلر و گروهش، این کوتوله‌ی سفید که با نام SDSS J124043.01+671034.68 یا به صورت کوتاه‌تر با نام SDSS J1240+6710 شناخته می‌شود را با جرمی معادل ۵۶ درصد جرم خورشید و در فاصله‌ی ۱۲۰۰ سال نوری در حالی یافته‌اند که لایه‌ی بیرونی آن که شامل اتم‌های سبک هیدروژن و هلیوم بوده کاملاً کنار رفته و جوی از اکسیژن تقریباً خالص را بر جای گذاشته است.

نظریه‌های مختلفی امکان کنار رفتن لایه‌ی بیرونی کوتوله‌های سفید را مطرح ساخته بودند، اما این ستاره، نخستین نمونه‌ی واقعی این پدیده است. یکی از احتمالات مطرح آن است که تداخل نیروی گرانشی با ستاره‌ای همجوار سبب عریان شدن لایه‌ی اکسیژن شده است. احتمال قوی دیگر آن است که پالس بزرگی از سوخت کربن از مرکز ستاره نشأت گرفته و عناصر سبک‌تر بیرونی را از عرصه بیرون رانده باشد.

کهکشان آنلاین این مطلب را از آسترونومی‌ناو ترجمه کرده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *